zadymienie - w fotografii czarno-białej zjawisko zaszarzenia materiału światłoczułego w skutek powstania w nie naświetlonej emulsji srebra metalicznego nie pod wpływem światła, lecz pod wpływem działania wywoływacza, lub wskutek zbyt długiego przechowywania, zwłaszcza w nieodpowiednich warunkach, np. w zbyt wysokiej temperaturze; jest zjawiskiem niepożądanym. W celu ograniczenia zadymienia podczas wywoływania dodawana są do wywoływacza substancje przeciwzadymiające: bromek potasowy, benzotriazol, itp.

zbiornik dopełniacza - zbiornik z roztworem dopełniacza lub regeneratora.

zbiornik pomocniczy - tzw. subtank, zbiornik w którym następuje filtracja, podgrzewanie roztworu, pomiar temperatury i poziomu roztworu.

zbiornik roboczy - zbiornik główny, w którym materiał fotograficzny poddaje się obróbce.

zbiornik zrzutowy - zbiornik, w którym następuje składowanie roztworu przelewowego.

zegar ciemniowy (zdjęcie, fotografia) - element wyposażenia ciemni fotograficznej służący do precyzyjnej regulacji czasu działania lampy w powiększalniku. Urządzenie ustawia się zazwyczaj szeregowo pomiędzy źródłem prądu i powiększalnikiem, w miejscu dogodnym do operowania nim, czyli gdzieś na stole obok powiększalnika. Służy nie tylko do wykonywania naświetleń ale również do włączania światła stałego w powiększalniku na czas kadrowania. Niegdyś były to urządzenia elektromechaniczne z mechanizmem zegarowym, obecnie wyłącznie elektroniczne. Z dodatkowych opcji zegar może posiadać pamięć ustawień. Zegar ciemniowy powinien posiadać konstrukcję odporną na agresywne środowisko chemiczne panujące w ciemni, obudowę ciemną a ewentualny wyświetlacz barwy czerwonej lub bursztynowej dla ochrony materiałów światłoczułych. Wiele zegarów ciemniowych, także współczesnych, nie posiada zresztą w ogóle wyświetlaczy, natomiast cechą charakterystyczną tych urządzeń są pokrętła z klikiem umożliwiające ustawianie zegara na słuch. Zamiast jednego, może do tego celu służyć nawet więcej pokręteł, np. dla ustawiania sekund, ich dziesiątek oraz setek.

zdjęcie fotograficzne (zdjęcie, fotografia) - ogólna nazwa czegoś, co zostało sfotografowane, czyli sam obraz zapisany dowolną techniką fotograficzną.
Fizycznie obraz ten może występować w kilku postaciach - negatyw, slajd (diapozytyw, przezrocze), odbitka fotograficzna a także obraz utrwalony bezpośrednio w postaci cyfrowej - i wszystko to są zdjęcia. To, co w potocznym języku nazywa się "zdjęciem", czyli obraz oglądany na papierze fotograficznym (odbitka), to tylko jedno z zastosowań tego terminu.
W przypadku techniki srebrowej (czyli fotografii tradycyjnej) zdjęcie fotograficzne po naświetleniu przyjmuje postać obrazu utajonego, po czym w procesie wywoływania zmienia się w obraz jawny. W technice cyfrowej podziału takiego nie ma, a obraz przyjmuje od razu postać cyfrową.

zenit - nazwa rosyjskich (a poprzednio radzieckich) aparatów fotograficznych. Macierzystym zakładem produkującym te aparaty są zakłady w Krasnogorsku w Rosji. Aparat jest produkowany także w uproszczonych wersjach na Białorusi i w niektórych innych zakładach Rosji. Modele produkowane w Krasnogorsku są najbardziej zaawansowane technicznie i według opinii wielu użytkowników najlepsze spośród oferowanych na rynku aparatów tej marki. Zenity są lustrzankami małoobrazkowymi.
Najpopularniejsze modele: Zenit E, ET, TTL, 12XP, 122 Większość modeli ma następujące parametry: czasy B, 30-x, 60,125, 250, 500, Standardowym obiektywem jest Helios 58/2.

ziarno - wada jawnego (wywołanego) obrazu fotograficznego objawiająca się dostrzegalnymi gołym okiem skupiskami ziaren srebra tworzących obraz. Efekt ziarna jest bardzo dobrze widoczny przy skanowaniu zdjęć fotograficznych w wysokich rozdzielczościach, a także podczas wykonywania z błon fotograficznych dużych powiększeń.
Wielkość ziarna zależna jest od rodzaju i czułości materiału fotograficznego oraz od sposobu jego obróbki. Ziarno jest tym większe, im wyższa jest czułość materiału fotograficznego, gdyż wraz z czułością rosną rozmiary ziaren halogenków srebra. Ziarno błon negatywowych jest mniejsze od ziarna błon diapozytywowych, ale ze względu na sposób jego ułożenia, ziarno negatywu jest znacznie bardziej widoczne. Współczesne materiały fotograficzne cechuje równomierny rozkład kryształków pozwalający na zminimalizowanie efektu ziarna.

zjawisko Alberta (zdjęcie, fotografia) to zjawisko odwrócenia obrazu negatywowego na pozytywowy na materiale światłoczułym naświetlonym, wypłukanym i ponownie naświetlonym światłem rozproszonym i ponownie wywołanym. Zjawisko to powstaje wskutek odczulającego działania nieusuniętych centrów czułości na ponownie naświetlone.

zjawisko Herschela - zjawisko fizyczne występujące w fotografii, polegające na zaniku obrazu utajonego pod działaniem promieniowania długofalowego (czerwonego i podczerwonego). Zjawisko to odkrył angielski chemik John Herschel w 1839 roku. Polega ono na niszczeniu przez promieniowanie długofalowe (np. światło o barwie pomarańczowej lub czerwonej) obrazu utajonego. Zjawisko to można zauważyć w ciemni fotograficznej oświetlonej światem czerwonym. W tych warunkach naświetlona, ale nie wywołana odbitka powoli traci efekt osiągnięty naświetlaniem - z tego powodu odbitki należy wywoływać zaraz po naświetleniu. Mechanizm działania Zarodki srebrowe pochłaniają światło, kwanty promieniowania pochłonięte przez zarodki wytrącają elektrony z atomów srebra, które zamieniają się w jony srebrowe. Wyzwolone elektrony zużywają się na wytworzenie nowych zarodków czułości w innych miejscach kryształu. W ten sposób zarodek traci atomy srebra i staje się zbyt mały, aby mógł zapoczątkować działanie wywoływacza. Proces ten nazywamy rozpraszaniem zarodków srebrowych.

zjawisko Sabattieranazywane też pseudosolaryzacją gdyż wizualnie podobne jest do solaryzacji. Zjawisko to charakteryzuje się częściowym odwróceniem obrazu negatywowego na pozytywowy pod działaniem dodatkowego, równomiernego naświetlenia materiału światłoczułego podczas wywołania. W wyniku pseudosolaryzacji powstaje obraz pozytywowy z nałożonym, słabszym obrazem negatywowym, oba obrazy oddziela jasna linia graniczna zwana zjawiskiem Eberharda. Pseudosolaryzację odkrył w 1862 r. francuski zoolog Armand Sabattier. Początkowo tłumaczono to zjawisko kopiowaniem się obrazu negatywowego na nie utrwalonej emulsji, jednak należy to tłumaczenie odrzucić, gdyż zjawisko to powstaje również gdy światło pada z odwrotnej strony. Prawdopodobnie główną przyczyną jest odczulenie emulsji przez narastające zarodki srebrowe. Pseudosolaryzacja wykorzystywana jest do uzyskiwania efektów specjalnych w fotografii artystycznej. Mistrzem w tej dziedzinie był amerykański malarz i fotografik Man Ray.

ZL (Zoom Lock) - blokada wysuwu zooma. Tamronowska nazwa mechanizmu blokującego (na życzenie) zoom w pozycji najkrótszej ogniskowej, czyli najmniejszej długości obiektywu. Przydaje się przy noszeniu na ramieniu aparatu wyposażonego w samoczynnie wysuwający się zoom w rodzaju 28-300 mm, gdyż zapobiega jego uszkodzeniom.

złącza mikroskopowe - służą do wykonywania zdjęć w skali mikro po połączeniu aparatu fotograficznego bez obiektywu poprzez złącze mikroskopowe z mikroskopem.

zoom - inaczej zmienna ogniskowa, jest to możliwość "zbliżenia" fotografowanego obiektu bez ruszania się z miejsca. W praktyce zmiana ogniskowej powoduje zwiększenie lub zmniejszenie kąta widzenia czego efektem jest wrażenie powiększania lub zmniejszania się naszego modelu. Jeśli w opisie aparatu cyfrowego wyczytamy, że zoom jest 3-krotny, znaczy to, że różnica między najmniejszą a największą ogniskową wynosi 3x.

zoom cyfrowy - polega na wykadrowaniu centralnego fragmentu zdjęcia i "rozciągnięcia" go do pełnych wymiarów. Należy pamiętać, że używając zbliżenia cyfrowego tracimy na ostrości zdjęcia choć przy niedużych wartościach (np. 2-krotnie) nie jest to specjalnie dokuczliwe.

zrównoważenie barw - zgodność (niewielkie różnice) gęstości optycznych pola naświetlonego światłem o zalecanej temperaturze barwowej.

Związek Polskich Artystów Fotografików - ZPAF- stowarzyszenie twórczo-zawodowe. ZPAF powstał w 1947 roku, jako kontynuacja Fotoklubu Polskiego - organizacji fotografów działającej w okresie miedzywojennym. Zadaniem Związku jest zachowanie dotychczasowego dorobku fotografików oraz promocja i rozwój współczesnej fotografii polskiej, ochrona twórców i ich dzieł. Od 1992 roku ZPAF stowarzyszony jest w World Council of Professional Photographers oraz w Federation of European Photographers.

Statutowym celem dzialania ZPAF jest:
Wszechstronny rozwój twórczosci fotograficznej, uwzględniający także postęp naukowo-techniczny w zapisie obrazu.
Współuczestnictwo w kształtowaniu polityki kulturalnej.
Ochrona swobody wypowiedzi twórczej.
Kształtowanie zasad etyki zawodowej.
Ochrona dorobku fotografii polskiej, a także upowszechnianie jej w kraju i zagranicą.
Inicjowanie systemowych rozwiązań prawnych zapewniających warunki do wykonywania zawodu artysty fotografika w oparciu o status twórcy.
Zarządzanie i ochrona powierzonych praw autorskich.
Zabieganie o rozwój mecenatu artystycznego.

źrenica wejściowa obiektywu - otwór w przesłonie obiektywu widziany przez przedni (skupiający) człon obiektywu. Patrząc na przysłonę od przedniej strony obiektywu widzimy nie rzeczywistą wielkość jej otworu, lecz obraz tego otworu, utworzony przez dodatnią część obiektywu, za którym znajduje się przesłona; źrenica wejściowa obiektywu jest z reguły nieco większa, aniżeli otwór przysłony.

żarówka fotograficzna - żarówka elektryczna przewoltowana, tj. zasilana podwyższonym napięciem, wskutek czego uzyskuje się podniesienie jasności świecenia oraz wzrost aktyniczności światła kosztem żywotności żarówki. Żarówki fotograficzne produkowane są w różnych wielkościach i kształtach oraz mocy; niektóre wykonywane są z naniesionym od wewnątrz reflektorem (warstwą odblaskową).

	Web zdjeciareklamowe.pl