calgon - składnik niektórych
wywoływaczy do procesu odwracalnego np. stosowany w wywoływaczach odwracalnych
Kodaka. Callier Adré (1877-1938)
- fizyk belgijski, odkrywca różnicy gęstości optycznej obrazu oświetlonego światłem
skupionym (skierowanym) a obrazem oświetlonym światłem rozproszonym (zjawisko
Calliera). Zjawisko to jest wykorzystywane między innymi w konstruowaniu układów
oświetlających w powiększalnikach fotograficznych: powiększalniki kondensorowe
dają z tego samego negatywu obraz bardziej kontrastowy niż powiększalniki ze światłem
rozproszonym. Zjawisko Calliera można wyraźnie zaobserwować kładąc słabo kryty
negatyw na czarnym papierze i oświetlając go skośnie; na wskutek rozproszenie
światła na kryształkach tworzących obraz widoczny on będzie jako obraz pozytywowy
o większej rozpiętości tonalnej niż negatyw. Calliera
efekt - zjawisko zwiększenia kontrastowości obrazu
fotograficznego otrzymanego przy pomocy powiększalnika kondensorowego z oświetleniem
punktowym lub skierowanym w stosunku do kontrastowości obrazu uzyskanego z tegoż
negatywu przy pomocy powiększalnika ze światłem rozproszonym. Calliera
współczynnik - liczba wyrażająca stosunek gęstości
optycznej obrazu uzyskanego w świetle skierowanym do gęstości optycznej obrazu
uzyskanego w świetle rozproszonym. camera obscura
- ciemnia optyczna (światłoszczelne pudło) z małym otworem
w jednej ze ścian, który może zostać zastąpiony soczewką skupiającą lub układem
soczewek - prototyp aparatu fotograficznego; na ścianie przeciwległej otworowi
lub soczewce powstaje odwrócony obraz oświetlonych przedmiotów znajdujących się
na zewnątrz przed ścianką. Znana w starożytności, używana przez R. Bacona, Witeliusza,
Kopernia, della Portę, opisywana przez Leonarda da Vinci - przeszła liczne udoskonalenia:
w 1550 roku mediolańczyk G. Cargano zastąpił otwór pojedynczą soczewką skupiającą,
wenecjanin D. Barbaro zastosował przysłonę otworkową, następnie udoskonalił ją
Ch. Huygens, J. Kepler, J. Kircher, J. Zahn; stosowana również jako laterna magica.
Camera obscura stosowali też malarze do dokładnego i precyzyjnego odwzorowania
rysunku. Wynalezienie urządzenia CAMERA OBSCURA przypisywane jest angielskiemu
mnichowi żyjącemu w latach 1214-1294 Rogerowi Becon. CAMERA OBCURA to ciemnia
optyczna z otworkiem do 0,5 mm gdzie tylna ścianka zrobiona jest np. z kalki technicznej,
na której tworzy się obraz odwrócony stronami. Według tego opisu wykonanego przez
Leonarda da Vinci w XV w. Eraz Reinhold w 1540 roku zbudował przyrząd i wykorzystał
go do obserwacji zaćmienia słońca. Jednak za twórcę pierwszej ciemni optycznej
uważany jest fizyk Jan Babtysta Porta żyjący w latach 1540-1615, który wykorzystał
soczewkę wypukłą. Warto wspomnieć, że jednym z twórców soczewki był Polak Witela
żyjący w XIII w. Następni wynalazcy dokonali utrwalenia otrzymanych obrazów.
Z urządzenia CAMERA OBSCURA korzystali artyści malarze stosując lustro ustawione
pod kątem 45 stopni i rzutując obraz na matowane szkło. Cameron
Julia Margaret (1815 - 1879) - angielska fotografka,
mistrzyni portretu psychologicznego. Fotografować zaczęła w 48 roku życia. Jej
modelami byli znani ludzie z angielskiego świata nauki i sztuki: darwin, Herschel,
Tennyson, Browning, Terry. Niezbyt staranna pod względem technicznym, umiała świetnie
podchwytywać psychiczne cechy swych modeli, a dzięki wykształceniu malarskiemu
doskonale operowała pozą. Pod koniec życia przestała zajmować się fotografią.
Canon - japońska firma
fotooptyczna w Tokio. Pełna jej nazwa brzmi: Canon Camera Company Inc. Produkuje
szeroki asortyment aparatów fotograficznych oraz osprzętu fotooptycznego. Capa
Robert (1913 - 1954) - jeden z najwybitniejszych zachodnioeuropejskich
fotoreporterów wojennych, urodzony w Budapeszcie. Prawdziwe nazwisko André Freidman.
Zaczął fotografować w 1933 roku w Paryżu. W 1936 roku fotografuje podczas wojny
w Hiszpanii, potem sceny z wojny japońsko-chińskiej, podczas II wojny światowej
wraz z wojnami alianckimi przemierza niemal całą Europę: Sycylia, Włochy, Francja,
Anglia, fotografuje desant aliantów w Normandii i pod Arnhem. Po wojnie zakłada
agencję Magnum (1947 rok), odwiedza Polskę i ówczesny ZSRR, fotografuje konflikt
o kanał Sueski i wojnę w Wietnamie, gdzie ginie od miny. Jest autorem wielu albumów:
"Death in Making" (Hiszpania), "Waterloo Bridge" (nalot na
Londyn), "Slightly out of Focus" (II wojna światowa), "A Rusien
Journal" (zdjęcia z podróży do ZSRR), "Images of War" (zbiór najlepszych
zdjęć wojennych). Jego twórczość ma charakter antywojenny: ukazuje okrucieństwo
i bezsens zabijania, przedstawia zarówno los żołnierzy, jak i ludności cywilnej.
Overseas Press Club stanowił nagrodę imienia Capy za zdjęcia wymagające szczególnej
odwagi. Jego brat Cornell stał się również znanym fotoreporterem. Carjat
Etienne (1828 - 1906) - słynny fotograf paryski, karykaturzysta i poeta
salonowy. Portrecista, jeden ze współtwórców mody "carte de visite".
Carroll Lewis (1832 - 1898) -
matematyk amerykański, autor utworów dla dzieci (m. in. "Alicja w krainie
czarów"). W latach 1856 do 1880 zajmował się także fotografią. Był świetnym
portrecistą dzieci i słynnych osobistości, jego zdjęcia wprowadzają w klimat świata
marzeń; modele są najczęściej inspiracją do oddania jakiegoś nastroju lub typu
ludzkiego. carbro - dawna barwna
technika pozytywowa będąca odmianą metody pigmentowej. Z trzech negatywów cząstkowych
przygotowywano trzy odbitki na papierze bromosrebrowym i poddawano je kąpieli
preparacyjnej, po czym w stanie wilgotnym stykano je na kilka minut z papierami
pigmentowymi o odpowiednich barwach. Obraz srebrowy podczas tej operacji odbielał
się i równocześnie garbował żelatynę papieru pigmentowego w zależności od ilości
srebra zawartego w obrazie. Trzy obrazy pigmentowe przenoszono następnie, jeden
po drugim, na wspólne podłoże i wywoływano w ciepłej wodzie. Postępowanie to miało
kilka nieznacznie różniących się odmian. Metoda carbro dawała bardzo dobre barwne
obrazy i przed wprowadzeniem barwnych materiałów wielowarstwowych znajdowała dość
szerokie zastosowanie. "carte de
visite" - zdjęcia fotograficzne w formacie biletu wizytowego, portretowe;
pierwszy modę na tego rodzaju format wprowadził fotograf paryski A. A. E. Disdéri
w latach pięćdziesiątych XIX wieku. Na jednej płycie formatu 24 x 30 cm wykonywano
przeważnie 12 zdjęć (w trzech rzędach, po cztery w każdym rzędzie), które kopiowano
na jednym arkuszu papieru, ciętym następnie na oddzielne zdjęcia. Wykonywano w
ten sposób zdjęcia znanych osobistości oraz rodzinne portrety. Zdjęcia te kolekcjonowano
w specjalnie przeznaczonych dla nich albumach. Cartier-Bresson
Henri (urodzony w 1908 roku) - wybitny fotoreporter francuski, fotografią
zajął się od 1930 roku. W latach trzydziestych fotografował na Wybrzeżu Kości
Słoniowej, w Czechosłowacji, Polsce, Włoszech, Niemczech, Hiszpanii, Stanach Zjednoczonych
i Meksyku. Podczas II wojny światowej był fotoreporterem w armii francuskiej.
W 1947 założył wraz z R. Capą, D. Seymourem i G. Rogerem agencję Magnum. Po wojnie
fotografuje w krajach azjatyckich, afrykańskich, amerykańskich i w byłym ZSRR.
Reprezentuje reportaż społecznie zaangażowany.
CCD -
Charge Coupled Device - płytka z siatką elementów światłoczułych, na którą jest
naświetlany obraz. W zależności od natężenia światła, padającego na poszczególne
sensory, wzbudzany jest prąd elektryczny zamieniany następnie na sygnał cyfrowy.
CMOS to odmienny standard, ale chodzi o to samo.
CD
- symbol substancji wywołującej, pochodnych N,N-dwuetylo-para-fenylenodwuaminy,
wprowadzonej do obróbki materiałów barwnych Kodaka. CD-2
- chlorowodorek 2-amino-5-dwuetylo-aminotoluenu - substancja wywołująca, wchodząca
w skład wywoływaczy barwnych Kodaka; ma postać jasnoszarego proszku. CD-3
- uwodniony siarczan 4-amino-N-etylo-N-beta-metylo-sulfonamidoetylo-metatoluidyny,
ma postać różowych kryształków, jest substancją wywołującą, wchodzącą w skład
wywoływaczy barwnych Kodaka RA-4, E-6.
CD-4 -
substancja wywołująca, składnik wywoływacza C-41.
CdS
- symbol chemiczny siarczku kadmowego; symbolem tym oznaczone są światłomierze
oporowe (siarczkowo-kadmowe) wyposażone w mikrobaterię rtęciową w odróżnieniu
od światłomierzy fotoelektrycznych (selenowych). cecha
obiektywu - dane określające główne parametry obiektywu: fabryczny numer
obiektywu, jego nazwę oraz wielkość otworu względnego i ogniskowej. Pełny zapis,
np.: 567804 Zeiss Tessar 1 : 2,8 f = 50 mm. Skrócony zapis uwidoczniony na oprawie
obiektywu: 567804 Tessar 2,8/50. celoidyn
- dawny światłoczuły materiał pozytywowy stosowany dość powszechnie jeszcze w
pierwszym i na początku drugiego dziesięciolecia ubiegłego stulecia. Papier powlekano
emulsją kolodionową, zawierającą chlorek lub cytrynian srebrowy, azotan srebrowy
i kwas cytrynowy i kopiowano na nim negatywy metodą stykową w świetle dziennym.
Odbitki nie były zbyt trwałe. celownik
- przyrząd mechaniczny, optyczny lub elektroniczny do nakierowania określonego
urządzenia na wymagany obiekt lub wycinek obrazu. W zakresie optyki i fotografii
wyróżniamy między innymi celowniki lunetkowe (optyczne) do broni strzeleckiej
i artyleryjskiej oraz celowniki do aparatów fotograficznych: matówkowy, ramkowy,
lustrzany, optyczny (Newtona), konturowy, lunetkowy, uniwersalny, pryzmatyczny.
celownik dalmierzowy - celownik
lunetkowy z wbudowanym dalmierzem; w polu jego widzenia widoczny jest obraz bezpośredni
oraz drugi obraz, rzutowany przez okienko dalmierza i ruchome zwierciadło. Stosowane
były głównie w aparatach małoobrazkowych i składanych na błonę zwojową. Obecnie
stosuje się je w niektórych, przeważnie tanich, aparatach małoobrazkowych oraz
w aparatach na błonę zwojową. celownik
kątowy - układ optyczny nie wbudowany, załamujący linie celownika pod kątem
prostym; zamontowany na oprawie okularu celownika lustrzanki z pryzmatem pentagonalnym
umożliwia celowanie aparatem położonym w pobliżu, np. podłogi, pod kątem prostym
w stosunku do osi obiektywu. celownik
konturowy - celownik składający się z jasnej ramki i ciemnego "pola
widzenia" oraz soczewki umożliwiającej ostre widzenie ramki. Jeśli jednym
okiem patrzymy przez soczewkę na ramkę, widzimy tylko jasną ramkę odgraniczającą
ciemny prostokąt. Ponieważ jednak drugim okiem patrzymy na fotografowany obiekt
to łącznie widziane przez dwoje oczu obrazy zlewają się w naszym wzroku, dając
w efekcie jasną ramkę na tle fotografowanego przedmiotu. celownik
lunetkowy - celownik będący miniaturą lunety Galileusza; składa się ze
skupiającej soczewki, jako obiektywu, oraz rozpraszającej, jako okularu; daje
dokładny i jasny, lecz pomniejszony wycinek obrazu, stosowany dawniej głównie
w aparatach małoobrazkowych i składanych na błonę zwojową. celownik
lustrzany - mały celownik składający się z soczewki skupiającej, umieszczonego
za nią pod kątem 45° lusterka, na którym promienie skupione przez soczewkę tworzą
obraz. celownik Newtona - celownik
optyczny składający się z prostokątnej, oprawionej w ramkę, soczewki rozpraszającej
oraz oddalonej od niej o kilka centymetrów muszki. Po przyłożeniu oka do muszki
w soczewce widać duży i jasny obraz. Celownik ten nie był zbyt dokładny; stosowano
go w składanych aparatach mieszkowych oraz w pierwszych modelach Contaxa. celownik
optyczny - celowniki zbudowane z soczewek, pryzmatów lub soczewek i lustra;
należą do nich celowniki: Newtona, lustrzane, lunetkowe, itp. celownik
ramkowy - najprostszy typ celownika fotograficznego składający się z dwóch
prostokątnych ramek: mniejszej i większej; właściwe wycelowanie uzyskuje się przez
zgranie konturów obydwu ramek. Służy jedynie do ustalenia wycinka fotografowanego
motywu. celownik uniwersalny
- celownik o zmiennym polu widzenia nie wbudowany, dostosowany do obiektywów wymiennych
o różnych ogniskowych. Składać się może z układu kilku lunet Galileusza, każdej
o innym polu widzenia, lub z układu optycznego, umożliwiającą płynną zmianę pola
widzenia, zależnie od kąta widzenia zastosowanego obiektywu. celownik
z pryzmatem pentagonalnym - porównaj z hasłem pryzmat pentagonalny. celuloid
- materiał termoplastyczny, mieszanina azotanu celulozy (10 części) i kamfory
jako zmiękczacza (4 części), wynaleziony w 1865 roku, produkowany od 1872 roku,
zastosowany do wyroby błon fotograficznych przez G. Eastmana (Kodak) w 1888 roku.
Materiał łatwo palny; z tego względu zastąpiony w latach 1958-64 przez niepalne
błony z octanu celulozy. centra wywoływania
- zarodki wywoływania, czyli zgrupowania centrów światłoczułych i atomów srebra
powstałych w procesie fotolizy; od nich rozpoczyna się redukcja kryształu halogenków
srebra już w czasie powstawania obrazu utajonego wskutek zadziałania samego światła
na materiał światłoczuły. Teoria centrów wywoływania nie jest jednoznacznie wyjaśniona.
Charles Jacques André Cesar (1746-1823)
- francuski fizyk, konstruktor megaskopu (heliostatu), który może być uważany
za prototyp dzisiejszych powiększalników. W 1777 roku otrzymał ma papierze pokrytym
warstwą chlorosrebrową zarys cienia głowy mężczyzny. Odkrycia swego nie opublikował.
chemigrafia - zwana również fotochemigrafią
lub cynkografią - proces przygotowania form drukowych (klisz) metodą fotochemiczną,
jak również dział drukarni wykonujący formy drukowe tą metodą. Dział chemigrafii
dzieli się na: fotografię, kopiarnię i trawiarnię. W oddziale fotografii fotografuje
się oryginały za pomocą specjalnych kamer reprodukcyjnych z obiektywami soczewkowymi
lub pryzmatycznymi. Oryginały umieszczone na ekranach oświetla się silnymi lampami
łukowymi, rtęciowymi, jodowymi. Kopiowanie otrzymanego negatywu polega na przeniesieniu
obrazu z negatywu na metalową płytę, pokrytą światłoczułą emulsją, przez naświetlenie
metodą stykową w kopioramie. Miejsca naświetlone zostają zgarbowane i stają się
nierozpuszczalne, miejsca na naświetlone (czarne na negatywie) nie zgarbują się
i dają się rozpuścić. Płytę metalową pokrywa się proszkiem asfaltowym, który po
podgrzaniu tworzy w miejscach zgarbowanych kwasoodporną emalię. W trawiarni płytę
poddaje się trawieniu w kwasie azotowym, dzięki czemu w miejscach nie zgarbowanych
(nie utrwalonych) tworzą się wgłębienia, natomiast miejsca zgarbowane pozostają
nienaruszone jako wypłukości. W ten sposób powstaje metalowa forma drukowa. chemiczne
korygowanie barw - korygowanie barw polegające na osłabieniu dominującej
barwy (zafarbu) przez kąpiel materiału barwnego w roztworach wodnych odpowiednich
składników chemicznych, stosowane w zasadzie tylko w stosunku do barwnych materiałów
odwracalnych na podłożu przezroczystym, rzadko w stosunku do papierowych pozytywów
barwnych (powiększeń). Barwę purpurową osłabia chlorowodorek kwasu metaaminobenzoesowego
oraz rozcieńczone kwasy: solny, siarkowy, fosforowy. Barwę niebieską można osłabić
w roztworze nadtlenku sodu lub cyjanku potasowego (sodowego). Barwę żółtą można
osłabić w roztworze soli sodowej kwasu chlorowego lub cholanu sodowego. Chevalier
Charles (1804-1859) - francuski optyk, jeden z przedstawicieli kilku pokoleń
optyków paryskich. Już w początkach rozwoju fotografii budował obiektywy do aparatów
Daguerre'a. chlor (Cl) - 1) pierwiastek
chemiczny w postaci gazu o żółtozielonej barwie. W fotografii główne znaczenie
mają jego dwuskładnikowe nieorganiczne związki: chlorek srebrowy, chlorek sodowy,
chlorek rtęciowy; 2) skrótowa nazwa pozytywowych materiałów światłoczułych o emulsji
chlorosrebrowej, chlorowych papierów fotograficznych. chlorek
amonowy - nieorganiczny związek chloru i amonu, ciało stałe, krystaliczne,
bezbarwne, dobrze rozpuszczalne w wodzie, o wzorze NH4Cl; składnik utrwalaczy
szybko pracujących. chlorek miedziowy
- nieorganiczny związek miedzi i chloru CuCl2ˇ2H2O, występujący w postaci zielononiebieksich
kryształków, silna trucizna; stosowany jako składnik wzmacniaczy i odbielaczy.
chlorek rtęciowy - nieorganiczny
związek rtęci i chloru HgCl2, występujący w postaci białych kryształków lub proszku,
silna trucizna; używany jako składnik wzmacniacza sublimowanego do negatywów.
chlorek sodowy - nieorganiczny
związek sodu z chlorem NaCl, główny składnik soli kuchennej. Stosowany jako substancja
hamująca w wywoływaczach do papierów chlorobromowych oraz składnik do produkcji
emulsji światłoczułych chlorosrebrowych i chlorobromosrebrowych, a także w niektórych
roztworach bielących. chlorek złotowy
- nieorganiczny związek chloru i złota AuCl3ˇHClˇ4H2O, występujący w postaci brunatnych
kryształków, bardzo silna trucizna! Należy go przechowywać w ciemnych naczyniach.
Stosowany dawniej do kąpieli złocąco-utrwalającej do papierów dziennych (celoidyn)
i do tonowania odbitek. chlorobromowy
papier fotograficzny - niskoczuły materiał pozytywowy na podłożu papierowym
do kopiowania stykowego; po wywołaniu daje obraz w odcieniu brunatnoczarnym, odznaczający
się dużym bogactwem półtonów i dobrą plastyką. chlorowy
papier fotograficzny - niskoczuły materiał pozytywowy na podłożu papierowym
do kopiowania stykowego; po wywołaniu daje czarny lub niebieskoczarny ton obrazu.
chrom - pierwiastek chemiczny
(Cr) w postaci srebrzystego metalu; w fotografii znajdują zastosowanie sole kwasu
chromowego (chromiany), które w środowisku kwaśnym przechodzą w dwuchromiany:
dwuchromian amonowy i dwuchromian potasowy. Chromaton
- opracowana przez C. Butemana dawna metoda fotografii barwnej oparta na tonowaniu
wyciągów barw skopiowanych na papierze, którego emulsja umieszczona jest na pośredniej
warstwie kolodionowej. Po tonowaniu emulsję z papierów zdejmowano i przenoszono
na inne wspólne podłoże papierowe.
chromatyczna aberracja
- Wada obiektywu, przez którą promienie o różnych długościach fali skupiają się
w punktach leżących na płaszczyznach różnych od płaszczyzny ogniskowej obiektywu.
Ujawnia się jako szereg obwódek o różnej barwie otaczających fotografowany przedmiot
CROSS, crossowanie, cross processing.
chromianowe
techniki fotograficzne - dawne techniki foto graficzne,
tak zwane szlachetne, zwane też swobodnymi, polegające na samodzielnym, indywidualnym
przygotowaniu emulsji światłoczułej ze światłoczułych chromianów (dwuchromianu
potasowego lub amonowego), farby wodnej o dowolnym kolorze i spoiwa w postaci
gumy arabskiej, żelatyny, dekstryny, krochmalu, białka, itp., którymi pokrywano
papier przeznaczony na pozytywy, kopiowane następnie w świetle słonecznym i kopioramie
na styk. Emulsja chromianowa ciemnieje pod wpływem światła i przechodzi wskutek
zgarbowania w świetle w emulsję nierozpuszczalną, dzięki czemu uzyskuje się obraz
przez wypłukanie w wodzie spoiwa (żelatyny, gumy) wraz z farbą z miejsc naświetlonych.
Techniki te dawały możliwości swobodnego opracowania laboratoryjnego i daleko
nieraz posuniętej ingerencji w proces powstawania obrazu. Należały do nich głównie
pigment i guma. chronofotografia
- techniczna gałąź zastosowania fotografii do rejestracji faz ruchu ludzi, zwierząt
i mechanizmów. Jej twórcami są E. J. Muybridge i E. J. Marey, którzy pierwsi budowali
specjalne urządzenia i kamery do fotografowania faz ruchu zwierząt i ludzi. Założenia
chronofotografii można realizować przez fotografowanie ruchu przy użyciu powiązanego
systemu aparatów fotograficznych (Muybridge), za pośrednictwem jednego aparatu
wykonującego szybko po sobie wiele zdjęć na oddzielnych klatkach (Marey), przy
wykorzystaniu fotografii stroboskopowej (wiele następujących po sobie ekspozycji
na jednej klatce) i wreszcie przy zastosowaniu aparatów do fotografii ultraszybkiej,
lub kamer filmowych. Chronofotografia może być uważana za prekursorkę kinematografii.
Cibachrome - pozytywowa
metoda fotografii barwnej wielowarstwowej oraz materiały dostosowane do tej metody;
opatentowane przez szwajcarski koncern CIBA (1858 rok). Wytwórnia tego koncernu
- Ciba-Geigy Ltd. produkowała od 1963 roku m. in specjalne materiały do powiększeń
barwnych z barwnych przezroczy (pozytywów): Cibachrome Print i Cibachrome Transparent.
W odróżnieniu od barwnych papierów odwracalnych przeznaczonych do tego celu, a
wymagających skomplikowanej obróbki (podobnie jak błony odwracalne), papier ten
wymaga bardzo prostej obróbki (wywołani czarno-białe, odbielanie, utrwalanie i
płukanie końcowe, po którym na papierze powstaje tylko obraz barwny), a otrzymane
powiększenia odznaczały się dużą trwałością i czystymi, nasyconymi barwami. Papier
ten pracował na zasadzie selektywnego odbielania barwników. ciemnia
- zamknięte pomieszczenie światłoszczelne pozbawione światła lub oświetlone specjalnym
oświetleniem (o odpowiedniej długości promieniowania - barwie) wskazanym dla danego
procesu chemicznego czy materiałów światłoczułych, nie uczulonych na zastosowany
zakres promieniowania świetlnego. Ciemnia fotograficzna jest zasadniczym laboratorium
obróbki materiałów światłoczułych. W warunkach amatorskich i indywidualnych jest
to zazwyczaj jedno niewielkie pomieszczenie; pożądane doprowadzenie i odprowadzenie
wody oraz światłoszczelna wentylacja. W warunkach przemysłowych i wielkolaboratoryjnych
składa się z kilku pomieszczeń, przedsionków i kabin o różnych oświetleniach dostosowanych
do dokonywanych w nich procesów, np. ciemnia negatywowa, ciemnia pozytywowa, ciemnia
diapozytywowa, itp. Szczególnie rozbudowane bywają ciemnie przeznaczone do obróbki
materiałów barwnych. Cinecolor -
metoda barwna firmy Cinecolor-Corp. Burbank, Kalifornia; początkowo dwubarwna
addytywna, od 1942 roku trójbarwna subtraktywna. Claydena
zjawisko - zjawisko stwierdzone w 1899 roku przez
A. W. Claydena, dające w efekcie długiego naświetlania (prześwietlenia) obraz
pozytywowy na negatywie, np. jasną błyskawicę na tle ciemnego nieba. Polega ono
na znieczulającym działaniu krótkotrwałych naświetleń światłem o wielkiej intensywności.
Clerc Louis Philippe (1875-1959)
- wybitny francuski naukowiec i publicysta w dziedzinie fotografii. Interesowała
go głównie naukowo-techniczna strona fotografii. Autor niezliczonych artykułów
naukowych i książek: "Chemie du photographie", "Photographie practique"
(1900 rok), Technique photographique (VI wydanie 1957 rok), "Technique des
Reproductions Photographiques" (1955 rok) i inne. Założycielem czasopism:
"La photographie", "Science, technique et industrie photographiques".
Coburn Alvin Longdon (1882-1966)
- wybitny artysta-fotograf, z wykształcenia malarz. Autor portretów fotograficznych
wybitnych ludzi sztuki, zebranych w dwóch książkach "Men of Mark" (1913
rok) i "More Men of Mark" (1922 rok). Fotografował też krajobraz i uprawiał
fotografię eksperymentalną - Vortografy; należał do grupy "Photo-Secession"
założonej przez A. Stieglitza i walczącej o rangę sztuki dla fotografii. Po I
wojnie światowej przestał zajmować się fotografią. cofanie
się obrazu utajonego - rozkład obrazu utajonego
wskutek długiego przechowywania naświetlonych, lecz nie wywołanych materiałów
światłoczułych; zjawisko zwane też regresją obrazu. Zachodzi ono pod wpływem tlenu
z powietrza, wilgotności i zbyt wysokiej temperatury i jest tym szybsze, im emulsja
jest bardziej drobnoziarnista, a więc mało czuła. Stąd w papierach fotograficznych
zanik obrazu utajonego może nastąpić nawet po kilku godzinach od naświetlenia.
W materiałach barwnych zbyt długie przechowywanie ich po naświetleniu może prowadzić
do nierównomiernego cofania się obrazu w poszczególnych warstwach, a więc do zachwiania
równowagi barwnej obrazu. collage -
(wym. kolaż), dosłownie naklejanie, oklejanie papierem. Pojęcie stosowane w sztuce;
kompozycja artystyczna wykonana z różnych materiałów i ilustracji drukowanych,
oryginalnych fotografii, lub ich fragmentów, gazet, nalepek, etykiet, itp. naklejanych
na podłoże (karton, płótno) i często uzupełnianych rysunkiem lub malarstwem. Technikę
tę po raz pierwszy zastosowali kubiści P. Picasso i G. Braque oraz dadaiści, stosują
ją też niektórzy fotografowie tzw. poszukujący. Collage trudno jest zaliczyć do
którejkolwiek z tradycyjnie rozumianych dziedzin sztuki plastycznych, a więc i
do fotografii, którą posługuje się on jako surowcem lub w celu zreprodukowania
wyklejonego oryginały. Dalszy rozwój collage doprowadził do jego rozbudowania
przestrzennego w postaci assemblage.
CompactFlash
- Standard CompactFlash opracowany przez amerykańską firmę SanDisk Corporation
został wprowadzony na rynek w 1994 roku i jest ogólnoświatowym standardem wymiennej
pamięci dla przenośnych urządzeń elektronicznych. Karta CompactFlash jest mniejsza
od karty PCMCIA , ma masę 33 g i jest wyposażona w interfejs ATA/IDE. Jest wyjątkowo
odporna na uderzenia (do 2000 g), występowanie błędów w pamięci ma miejsce rzadziej
niż 1 na 1014 bitów. Karta CompactFlash może być za pomocą adaptera PCMCIA dołączona
bezpośrednio do notebooka (kartę umieszcza się w adapterze, który dopasowuje kartę
do czytnika PCMCIA) lub może być bezpośrednio odczytywana i zapisywana przez czytniki
(karta CompactFlash ma 50 wyprowadzeń) kart CompactFlash. Znajdują zastosowanie
w aparatach cyfrowych, odtwarzaczach MP3, komputerach, palmtopach, komunikatorach
i notatnikach osobistych, drukarkach fotograficznych i cyfrowych dyktafonach.
Na rynku są drukarki przeznaczone do drukowania zdjęć, które standardowo wyposażone
są w gniazdo kart CompactFlash lub PCMCIA. W pierwszej połowie 2003 roku opracowano
również standard CompactFlash+ rozszerzający możliwości CompactFlash o używanie
modułów CF razem z urządzeniami I/O, a także w dyskach magnetycznych. Szybkość
transmisji danych: 2-20 MB/s Cros Charles
(1842 - 1888) - jeden z twórców teoretycznych i praktycznych
podstaw fotografii barwnej polegającej na wykonywaniu trzech cząstkowych obrazów
w trzech barwach zasadniczych, w 1881 roku ogłosił zasady pinatypii; zajmował
sie również filologią i malarstwem.
cross
- polega na wywołaniu błony diapozytywu (slajdu) dostosowanej do procesu E-6 w
procesie C-41 - przeznaczonym do negatywów, W rezultacie otrzymamy kolorowy obraz
negatywowy, pozbawiony jednak typowej dla normalnych negatywów barwnych pomarańczowej
maski, a więc miejsca nie naświetlone pozostają na filmie prawie zupełnie przezroczyste.
Wykonując z tak uzyskanej błony odbitki otrzymamy zawężoną skalę tonalną, podwyższony
kontrast, i przekłamane kolory - wyrąznie podciągniete zieleni, zółcie i czerwienie.
Często stosuje się technikę push, lub naświetlanie poniżej wartości nominalnej.
Z uwagi na bardzo duże różnice przy różnych naświetleniach dobrze stosować autobracketing.
Standardowo przy czułości slajdu ISO 100 naświetla się fil wg. ustawiń dla ISO
50. cyjanotypia
- jedna z tak zwanych żelazowych metod fotograficznych, do niedawna stosowana
jedynie jako sposób powielania rysunków oraz w poligrafii dla wykonywania odbitek
korektorskich z form przygotowanych dla techniki offsetu i rotograwiury. Naświetlaniu
stykowemu przez diapozytyw, negatyw lub przezroczysty materiał z czarnym rysunkiem
poddaje się papier nasycony roztworem żelazicyjanku potasowego i żelazicytrynianu
amonowego. Roztwory przygotowuje się oddzielnie, np. żelazicyjanek potasowy -
35 g na 200 cm3 wody i żelazicytrynian amonowy - 50 g na 200 cm3 wody; przed użyciem
roztwory miesza się. Skopiowany obraz jest pozytywem (przy zastosowaniu negatywu)
lub negatywem (przy zastosowaniu diapozytywu lub rysunku na astralonie, kalce
kreślarskiej, itp.). W tym ostatnim przypadku obraz zostaje przekopiowany ponownie
na pozytyw. Wywoływanie odbywa się w zimnej wodzie. Obrazy cyjanotypowe mają niebieskie
zabarwienie. W stosowanej dawniej technice cyjanotypowej niebieski obraz poddawano
tonowaniu w roztworze kwasu solnego lub cytrynowego albo też po odbieleniu obrazu
w roztworze amoniaku lub wodorotlenku potasowego, poddawano go kąpieli w roztworze
kwasu galasowego, uzyskując czarny ton obrazu. Obecnie cyjanotypia została wyparta
jako metoda reprodukcji rysunków przez techniki elektrograficzne (kserografię).
Cyprian Tadeusz (1898-1979)
- fotografik polski, znany prawnik, profesor Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w
Poznaniu; jako jeden z niewielu prawników polskich brał udział w procesie zbrodniarzy
hitlerowskich w Norymberdze. Należał do najpłodniejszych polskich fotografów okresu
międzywojennego (ok. 200 wystaw i konkursów), redaktor czasopism fotograficznych,
autor wielu artykułów i książek poświęconych popularyzacji fotografii, działacz
i organizator ruchu fotograficznego, członek Fotoklubu Polskiego, ZPAF, Royal
Photographic Society of Great Britan, Honoraire Excellence FIAP. Najbardziej znaną
jego książką z zakresu fotografii jest "Fotografia - technika - technologia",
która osiągnęła 10 wydań (pierwsze wydanie - 1953 rok).
cyrkulacja
- wymuszenie obiegu roztworu mające na celu wyrównanie stężenia oraz temperatury
w całej obiętości zbiornika.
cytrynian
trójsodowy pięciowodny - Na3(C6H5O7)ˇ5H2O, substancja bezbarwna krystaliczna,
łatwo rozpuszczalna w wodzie, stosowana w roztworach tonujących oraz jako substancja
buforująca w wywoływaczach wyrównawczo-drobnoziarnistych. Może być również stosowany
cytrynian trójpotasowy jednowodny. cytrynian
żelazowo-amonowy - (C6H5O7)3(Fe2NH4)3, zielonobrązowe łuski, składnik kąpieli
barwiących na kolor niebieski; używany w cyjanotypii i do tonowania na odcień
niebieski. Należy go przechowywać w szczelnie zamkniętych butelkach. czas
kąpieli - czs mierzony od wejścia do jednej kąpieli do wejścia do drugiej
kąpieli tego samego fragmentu materiału fotograficznego, lidera itp. czas
naświetlania - okres czasowy, podczas którego trwa działanie światła na
papier światłoczuły, zwany też ekspozycją lub czasem migawki w odniesieniu do
zdjęć. Występuje podczas fotografowania, kopiowania oraz powiększania. Do odmierzania
czasu przy fotografowaniu służą migawki, przy kopiowaniu i powiększaniu czasomierze
naświetleń; może być też odmierzany "na wyczucie", za pomocą odliczania
lub stopera (zegara), zwłaszcza przy kopiowaniu i powiększaniu, kiedy stosowane
są dość długie czasy naświetlania. Zależy od kilku podstawowych czynników: wielkości
przysłony, warunków świetlnych, stopnia światłoczułości materiały fotograficznego,
wartości tonalnej i barwy fotografowanego przedmiotu, stosowanego wywoływacza
i sposobu wywołania, zamierzonego efektu końcowego.
Czas
synchronizacji - najkrótszy czas otwarcia migawki, dla jakiego istnieje
możliwość takiego wyzwolenia lampy błyskowej by cały czas trwania błysku "zmieścił"
się w okresie pełnego otwarcia migawki, czyli pomiędzy całkowitym otwarciem pierwszej
lamelki, a początkiem zamykania drugiej. Najkrótszy spotykany w profesjonalnych
body to 1/300 sek. Nowoczesne aparaty dają możliwość synchronizacji z krótszymi
czasami, lecz wiąże się to ze zmniejszeniem mocy (liczby przewodniej) lampy i
jest możliwe jedynie z niektórymi modelami lamp. Polega to na "wydłużeniu"
błysku (właściwie jest to bardzo szybka seria impulsów świetlnych) tak by rozpoczynał
się przed otwarciem migawki i kończył po jej całkowitym zamknięciu. Uwaga - migawki
centralne generalnie pozwalają na synchronizację z dowolnym czasem otwarcia.
czasomierz
naświetleń - urządzenie mechaniczne (zegarowe) lub elektroniczne służące
do odmierzania określonych czasów naświetlania w kopiarce lub metodą projekcyjną.
Przy pracy seryjnej umożliwia stosowanie jednakowego czasu naświetlania dla całej
serii odbitek z negatywu (tego samego lub o jednakowym stopniu krycia). Czechowicz
Józef (1810 - 1887) - jeden z najwybitniejszych fotografów polskich XIX
wieku. Absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie. Z fotografią zaznajomił się
podczas podróży do Anglii. W 1863 roku otworzył pracownię fotograficzną w Wilnie.
Obok zdjęć portretowych wykonywał krajobrazy i widoki Wilna. Część jego dorobku
przechowywana jest w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. czołówka
- przednia ścianka aparatu fotograficznego, w której zamocowany jest obiektyw,
jest ona czasem ruchoma: wysuwalna - w celu regulacji odległości fotografowania
(nastawiania ostrości), jeśli czynności tej nie dokonuje się w inny sposób, np.
przez obracanie pierścienia wysuwalnego obiektywu; otwierana - w składanych aparatach
mieszkowych, lub pochylna i przesuwna (z pokłonami) - w wielkoformatowych aparatach
studyjnych. Daje się ona wówczas ustawiać pod różnymi kontami w stosunku do płaszczyzny
negatywu i przesuwać pionowo. Umożliwia to wyrównanie przerysowań perspektywicznych
i przemieszczenie głębi ostrości podczas fotografowania pochylonym aparatem fotograficznym.
Czułość
filmu - wyrażona w ISO pokazuje dla jakiej wartości
nalezy naświetlić film. Małe wartości ISO do 100 charakteryzują zdjęcia uzyskanym
drobnym ziarnem, większym kontrastem, większą ostrością obrazu. Czułości powyżej
ISO 400 dają zdjęcia o większym ziarnie, mniejszej ostrości i kontraście. Wysokie
czułości stosuje się słabszych warunkach oświetleniowych. 
|